Pokolenie Z a praca fizyczna

Pokolenie Z coraz rzadziej wybiera pracę fizyczną, co staje się jednym z największych wyzwań dla rynku zatrudnienia. Branże takie jak produkcja, budownictwo czy przemysł techniczny mierzą się z niedoborem młodych kandydatów, mimo że zapotrzebowanie na pracowników rośnie.

Jednak to zjawisko to nie wynika wyłącznie z niechęci do wysiłku fizycznego. Badanie Bou Hatoum i Nassereddine (2025), przeprowadzone wśród studentów wchodzących do branży budowlanej, pokazuje, że problem ma znacznie głębsze podłoże.

Choć badanie dotyczyło budownictwa, jego wnioski można odnieść do całego sektora pracy fizycznej.

Starzejąca się kadra i luka pokoleniowa

Branże techniczne od lat mierzą się ze starzeniem się pracowników. W budownictwie średni wiek wynosi ponad 40 lat, a znaczna część obecnej kadry przejdzie na emeryturę w ciągu dekady.

Jednocześnie młodzi nie wchodzą do zawodu w wystarczającym tempie. To prowadzi do strukturalnej luki, która dotyczy nie tylko budownictwa, ale również produkcji i przemysłu ciężkiego.

Kultura macho jako bariera

Aż 71% respondentów uznało, że branża budowlana funkcjonuje w kulturze macho. Co więcej, 61% kobiet deklarowało doświadczenie zastraszenia lub dyskomfortu, podczas gdy wśród mężczyzn wskaźnik wynosił 13%.

Ten aspekt ma znaczenie również w produkcji i przemyśle. Dominacja męskiego środowiska, brak przestrzeni na rozmowę o zdrowiu psychicznym oraz presja „twardości” zniechęcają młodych kandydatów, szczególnie kobiety.

Pokolenie Z postrzega pracę fizyczną nie tylko przez pryzmat bezpieczeństwa fizycznego, ale również psychicznego.

Wpływ pandemii i zmiana oczekiwań

Prawie połowa badanych przyznała, że pandemia zmieniła ich podejście do pracy. Wzrosło znaczenie:

• elastyczności,
• zdrowia psychicznego,
• technologii,
• równowagi między pracą a życiem prywatnym.

Dodatkowo 69% badanych popiera 4-dniowy tydzień pracy, a ponad połowa preferuje model hybrydowy. W przypadku pracy fizycznej hybryda jest oczywiście niemożliwa, jednak młodzi oczekują przynajmniej elementów elastyczności.

Czego oczekuje pokolenie Z i gdzie pojawia się luka?

Badanie pokazuje jasno, że pokolenie Z w pracy najbardziej ceni:

• szacunek,
• stabilność zatrudnienia,
• work-life balance,
• bezpieczeństwo,
• uczciwość organizacji,
• jasność obowiązków,
• możliwość rozwoju.

Co istotne, wynagrodzenie nie zajęło pierwszego miejsca. Oznacza to, że sama podwyżka nie wystarczy, jeśli środowisko pracy nie spełnia podstawowych oczekiwań.

I tutaj pojawia się problem.

W wielu branżach fizycznych młodzi nadal spotykają się z kulturą hierarchiczną, presją bycia „twardym” oraz ograniczoną przestrzenią na feedback. Dla pokolenia Z to sygnał ostrzegawczy. Jeżeli organizacja nie gwarantuje szacunku, bezpieczeństwa psychicznego i realnej równowagi między pracą a życiem prywatnym, młodzi kandydaci po prostu wybierają inne ścieżki.

To nie brak chęci do pracy jest barierą. To brak dopasowania wartości, przewidywalności, bezpieczeństwa oraz partnerskiego traktowania.

Technologia jako szansa dla branży

Respondenci z doświadczeniem w branży bardziej cenili rozwój technologiczny i możliwość pracy z nowoczesnymi narzędziami. Automatyzacja, robotyka czy cyfryzacja procesów zwiększają atrakcyjność zawodu.

To istotna wskazówka dla firm produkcyjnych. Pokazywanie nowoczesnych linii produkcyjnych, automatyki czy rozwiązań AI może zmienić sposób, w jaki młodzi postrzegają pracę fizyczną.

Co mogą zrobić pracodawcy?

Na podstawie badania można wskazać kilka kierunków działań:

1. Budować kulturę szacunku i jasnej komunikacji.
2. Ograniczać toksyczne zachowania i przeciwdziałać kulturze macho.
3. Inwestować w mentoring i onboarding młodych pracowników.
4. Podkreślać bezpieczeństwo oraz rozwój kompetencji.
5. Pokazywać technologiczny wymiar pracy fizycznej.

Firmy, które wdrożą te zmiany, zwiększą swoje szanse na stanie się „Employer of Choice” dla młodych.

Wnioski dla rynku pracy

Pokolenie Z praca fizyczna nie odrzuca z definicji. Odrzuca środowisko, które nie zapewnia szacunku, równowagi i bezpieczeństwa.

Jeżeli branże produkcyjne i budowlane zrozumieją tę zmianę, będą w stanie nie tylko przyciągnąć młodych pracowników, ale również zatrzymać ich na dłużej.